Je tiener rolt met zijn ogen als je het woord fotoshoot noemt. Toch zijn dit de foto's die je later het meest koestert.
Kleine kinderen fotograferen is relatief eenvoudig. Ze rennen, lachen, vallen, staan op en tussendoor maak ik prachtige beelden zonder dat ze het doorhebben. Ook als ze minder goed luisteren zit er altijd wel een onbewaakt moment tussen om ze vast te leggen zoals ze zijn. Maar dan worden ze ouder. En ineens staat er een tiener voor je die met zijn armen over elkaar zijn telefoon mist en overduidelijk liever ergens anders is. Ik hoor het vaak van ouders: "We willen zo graag een mooie gezinsfoto, maar onze kinderen werken gewoon niet meer mee." En ik begrijp het want ik zie het ook. Maar ik zeg altijd hetzelfde terug: dat is precies waarom je het nu moet doen.
"Over tien jaar zijn ze weg. De foto van dit gezin, op dit moment, die kun je maar één keer maken."
Waarom juist deze fase zo waardevol is
De jaren met pubers en tieners thuis zijn tegelijk de meest intensieve en de kortste. Ze zijn er nog, maar ze zijn ook al een beetje weg. Ze hebben hun eigen leven, hun eigen vrienden, hun eigen wereld. En ergens weet je als ouder: dit duurt niet lang meer. Dat maakt foto's uit deze periode extra kostbaar. Niet de perfecte, stijve studiofoto waarbij iedereen recht in de camera kijkt. Maar de echte beelden: de blik tussen jou en je kind. De lach die eruitsluipt ondanks zichzelf. Het moment dat ze toch even hun telefoon wegleggen en gewoon zichzelf zijn.
Hoe ik met tieners werk
Het geheim is simpel: ik dwing niets. Ik begin altijd met een beetje praten, niet over de shoot, maar gewoon. Waar zit je op school? Wat doe je het liefst? Wat vind je irritant aan je ouders? Dat laatste werkt altijd. Als een tiener eenmaal lacht, echt lacht, niet het geforceerde "zeg-maar-kaas"-lachen, dan is het ijs gebroken. Dan vergeten ze de camera. En dan maak ik de mooiste foto's.
Tip: betrek ze bij de voorbereiding
Laat je tiener meedenken over de locatie. Een plek die hén aanspreekt, hun favoriete park, de buurt waar ze altijd fietsen, een plek met betekenis, maakt dat ze zich meer op hun gemak voelen. En een tiener die zich op zijn gemak voelt, is een tiener die meewerkt.
Niet (veel) poseren, wel bewegen
Oudere kinderen zijn allergisch voor stijve poses en terecht. Ik werk graag met beweging en iets doen. Wandelen, ergens naartoe lopen, samen picknicken. Een spel, een gesprek, een ijsje halen onderweg. De foto's ontstaan tussendoor, niet ervoor. Het resultaat zijn beelden die voelen als een moment uit het echte leven, want dat zijn ze ook. Zo min mogelijk enscenering, heel soms een aanwijzing "zet je arm even om je broer of zus heen". Alleen als ik voel dat het kan en het beeld beter wordt. Verder gewoon jullie, op een plek die bij jullie past, op een middag die jullie gewoon samen waren.
"De mooiste gezinsfoto is er eentje waarbij je vergeet dat er een fotograaf bij was."
Wat als ze echt niet willen?
Soms is de weerstand groter. Dan is mijn advies: onderhandel. Niet over of het gebeurt, maar over hoe. Laat ze hun eigen outfit kiezen. Beloof dat het niet langer dan een uur duurt. Spreek af dat je daarna iets leuks gaat doen samen. Als laatste troef zou je kunnen aangeven dat ze een vriend of vriendin mogen meenemen. Niet dat die op alle foto's komt maar het maakt het misschien iets minder ongemakkelijk. En ze hebben gelijk een toffe proffesionele foto met hun bestie, win-win toch! . Kleine concessies, groot effect. En weet je wat ik bijna altijd terug hoor achteraf? "Het viel best mee eigenlijk." Soms zelfs: "Het was eigenlijk wel leuk." Dat laatste zeggen ze niet hardop tegen jou, wel tegen mij.
Een cadeau voor later
Je maakt deze foto's niet alleen voor jezelf. Je maakt ze ook voor hen, voor later, als ze zelf een gezin hebben en terugkijken op hoe het was. Als ze jou missen. Als ze willen weten hoe jullie samen waren in die jaren dat alles tegelijk groot en klein aanvoelde. Dat is wat een gezinsfoto is, als je er echt goed over nadenkt. Geen bewijs dat jullie er mooi uitzagen. Maar bewijs dat jullie er waren, samen, op dit moment, in dit gezin.
Wil je dit moment vastleggen, ook al rolt je tiener met zijn ogen? Ik weet er raad mee.
Reactie plaatsen
Reacties